İngilizcede Phrasal Verbs (Deyimsel Fiiller)
İngilizcede Phrasal Verbs (Deyimsel Fiiller)
1. Phrasal Verb Nedir?
🔹 İngilizcede phrasal verb (deyimsel fiil), bir fiil (verb) ile bir edat (preposition) veya bir zarf (adverb) birleşerek yeni ve farklı bir anlam kazandığında oluşur.
🔹 Phrasal verb’ler kelime anlamından tamamen farklı bir anlam taşıyabilir!
Örneğin:
- Give up → Vazgeçmek
- Look after → Bakımını üstlenmek, ilgilenmek
- Take off → Çıkarmak (kıyafet) veya havalanmak (uçak)
Bu fiiller tek başına kullanıldığında farklı bir anlam taşırken, edat veya zarfla birleştiğinde tamamen farklı bir anlama gelir.
📌 Örnek:
- Break (Kırmak) → She broke the glass. (Bardağı kırdı.)
- Break down (Bozulmak, çökmek) → My car broke down yesterday. (Arabam dün bozuldu.)
Görüldüğü gibi, "break" kelimesinin tek başına anlamı farklıdır, ancak "down" edatı eklendiğinde bambaşka bir anlam kazanır.
2. Phrasal Verb Türleri
a) Ayrılabilen Phrasal Verb'ler (Separable Phrasal Verbs)
👉 Bu tür phrasal verb'lerde nesne, fiil ile edat arasına girebilir.
✅ Turn off (Kapatmak)
- I turned off the TV. (Televizyonu kapattım.)
- I turned the TV off. (Televizyonu kapattım.)
📌 Ancak nesne bir zamirse (it, them vb.), araya girmesi gerekir!
- Turn it off. (Doğru ✅)
- Turn off it. (Yanlış ❌)
b) Ayrılamayan Phrasal Verb'ler (Inseparable Phrasal Verbs)
👉 Bu tür phrasal verb’lerde edat ile fiil arasına nesne giremez.
✅ Look after (İlgilenmek, bakmak)
- She looks after her little brother. (O, küçük kardeşiyle ilgileniyor.)
- ❌ She looks her little brother after. (Yanlış! ❌)
c) Geçişli Phrasal Verb’ler (Transitive Phrasal Verbs)
👉 Bir nesne gerektiren phrasal verb'lerdir.
✅ Bring up (Büyütmek, yetiştirmek)
- She brought up two children. (İki çocuk büyüttü.)
d) Geçişsiz Phrasal Verb’ler (Intransitive Phrasal Verbs)
👉 Nesne gerektirmeyen phrasal verb’lerdir.
✅ Go away (Gitmek, uzaklaşmak)
- Go away! I’m busy. (Git! Meşgulüm.)
3. En Sık Kullanılan Phrasal Verbs ve Örnek Cümleler
İngilizcede en yaygın kullanılan phrasal verb'leri konu başlıklarına göre gruplandıralım:
🔹 Günlük Hayatta Sık Kullanılan Phrasal Verbs
| Phrasal Verb | Anlamı | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| Get up | Uyanmak, kalkmak | I get up at 7 AM every day. (Her gün sabah 7'de kalkarım.) |
| Wake up | Uyanmak | She woke up late this morning. (Bu sabah geç uyandı.) |
| Put on | Giyinmek | He put on his jacket and left. (Ceketini giydi ve çıktı.) |
| Take off | Kıyafet çıkarmak, uçak havalanmak | The plane took off at 8 PM. (Uçak saat 8'de havalandı.) |
| Turn on | Açmak (elektronik) | Can you turn on the TV? (Televizyonu açabilir misin?) |
| Turn off | Kapatmak (elektronik) | Please turn off your phone. (Lütfen telefonunu kapat.) |
| Come back | Geri dönmek | I will come back soon. (Yakında geri döneceğim.) |
| Go away | Uzaklaşmak, gitmek | Please go away, I’m working. (Lütfen git, çalışıyorum.) |
🔹 İş ve Akademik Hayatta Kullanılan Phrasal Verbs
| Phrasal Verb | Anlamı | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| Find out | Öğrenmek, keşfetmek | I just found out the truth. (Az önce gerçeği öğrendim.) |
| Run out of | Tüketmek, bitmek | We have run out of sugar. (Şekerimiz bitti.) |
| Set up | Kurmak, düzenlemek | They set up a new company. (Yeni bir şirket kurdular.) |
| Take over | Devralmak, kontrolü ele almak | The new manager took over the project. (Yeni müdür projeyi devraldı.) |
🔹 Duygular ve Psikolojik Durumlarla İlgili Phrasal Verbs
| Phrasal Verb | Anlamı | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| Give up | Vazgeçmek | Don’t give up on your dreams! (Hayallerinden vazgeçme!) |
| Cheer up | Neşelenmek | Cheer up, everything will be fine! (Neşelen, her şey iyi olacak!) |
| Calm down | Sakinleşmek | Calm down and explain the situation. (Sakin ol ve durumu açıkla.) |
| Break down | Çöküş yaşamak, bozulmak | She broke down in tears. (Gözyaşlarına boğuldu.) |
🔹 Sosyal Medya ve Günlük Konuşmalarda Kullanılan Phrasal Verbs
| Phrasal Verb | Anlamı | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| Log in | Giriş yapmak | You need to log in to your account. (Hesabına giriş yapmalısın.) |
| Log out | Çıkış yapmak | Don’t forget to log out after using the computer. (Bilgisayarı kullandıktan sonra çıkış yapmayı unutma.) |
| Catch up | Yetişmek, güncellemek | Let’s have coffee and catch up! (Kahve içelim ve son gelişmeleri konuşalım!) |
✅ Phrasal verbs, fiil ile edat veya zarfın birleşmesiyle oluşur ve genellikle kelime anlamından farklı bir anlama gelir.
✅ Bazıları ayrılabilir (turn off), bazıları ayrılamaz (look after).
✅ Günlük konuşmalarda sık kullanılır ve anlamlarını cümle içinde öğrenmek en etkili yoldur.
✅ En yaygın phrasal verb’ler: get up, wake up, turn on, turn off, look for, look after, give up, run out of, break down, come back, find out, take off, set off.